Frsluflokkur: Vsindi og fri

Endurnjun dralfi

a er rtt um a Mrabruninn hafi slm hrif dra- og plntulf svinu. a er ekkt erlendis fr ar sem skgareldar geysa einatt a essir brunar eru nokkurs konar endurnjunarttur dra- og plntulfi, ar sem eldri einstaklingar og jafnvel tegundirgefa eftir og njir taka vi vikomandi svi.

Svona hamfarir su annig tkifri til endurnjunar og ekki alslmt a llu leyti. Hr slandi hfum vi sem betur fer ekki oft ori vitni a essu, enda okkar Faunamiklu minni, ftklegri og vikvmari en heitari lndum og sast en ekki sst tekur a okkar vistkerfi miklu lengri tma a komast samt lag og jafna sig eftir slkar hamfarir.

Bendi ykkureinnig a lesa grein/blogg hr vi essa frtt um hornsli. a verur gaman verur a fylgjast me rannsknum dra- og plntulfi eftir Mrabrunann.hornsli


mbl.is Bruninn hafi slm hrif jurtir en g fugla
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Herfylkingin Vestmannaeyjum

r Eyjum Eini herinn sem me rttu hefur veri til slandi var stofnaur 1853 Vestmannaeyjum og haldi ti me miklum myndarbrag allmrg r og ekki aflagur fyrr en tpum tveimur ratugum seinna. essi herflokkur kallaist Herfylkingin og hr er grip af sgu hennar.

Stofnandi Herfylkingarinnar var sslumaurinn Vestmannaeyjum, Andreas August von Kohl. Hann var skipaur sslumaur Vestmannaeyjum sumari 1853 og gengdi v embtti til dauadags 22. janar 1860. Kona hans var Pauline Marie Baltzartine, en hn kom aldrei til Vestmannaeyja.

Kafteinn Kohl, eins og hann var nefndur Vestmannaeyjum var fddur Rnne Borgundarhlmi Danmrku 1814. Hann tk kanddatsprf lgfri vi Kaupmannahafnarhskla 1839 og var sar astoarmaur slensku stjrnardeildinni Kaupmannahfn. egar hann kom til Eyjanna var flest hr snu aldagamla horfi og eimdi enn eftir af tta flks vi sjrningja, einkum Tyrki.

tlendir duggarar fru stundum me rnskap og sndu yfirgang og ofstopa fiskimiunum og vi eggver og fuglabjrg voru eir einatt nrgngulir. Var og tali a eir myndu stundum seilast eftir sauf teyjum. Eftir mija 19. ld voru miklar umkvartanir han af landi til stjrnarinnar Kaupmannahfn yfir ofstopa og yfirgangi erlendra sjmanna. fyrri t hfu erlendir sjrningjarnokkrum sinnum gert sig heimakomna Eyjum fyrir daga Tyrkjarnsins og dmi um mannvg af vldum essara manna.

Strrn voru framin Eyjum ri 1484 og 1614.Og lengi eftir Tyrkjarni 1627 var varstaa Helgafelli til ess a fylgjast me skipaferum.S saga er efni ara grein, en stuttu mli var me vkudmi Odds Magnssonar um 1670stafestar venjur og reglur um vku Helgafelli og virist eim dmi sem vakan hafi veri tekin upp runum eftir Tyrkjarni og hafi hn stai fram. dminum var tilhgun um vkuna lst nnar eins og g mun e.t.v. gera sar hr.

hfu afarir Jrundar hundadagakonungs 1809 snt landsmnnum, hve vanbin jin var gegn rsum tlendinga sakir vankunnttu vopnaburi og samtakaleysi.

Andreas Kohl sslumaur hafi ur en hann vann runeytinu Kaupmannahfn lengi lagt fyrir sig hernaarstrf. Hann hafi egar stdentsrunum gengi "Kongens Livkorps" Kaupmannahfn og var undirlisforingi. Lisforingjanafnbt hlaut hann 1840 og var gerur a kapteini og flokksforingja 1843. Slsvkurstrinu hlt hann uppi herfingum. Hann var af gmlum hermannattum, fair hans var kapteinn danska sjliinu og yfirforingi Kristians. Vari hann eyna af mikilli hreysti dansk-enska strinu 1807.

Kohl var rggsamlegt yfirvald Vestmannaeyjum, svo lengi var minnum haft. Hr gat Kohl sinnt hugarefnum snum, herfingum og herjlfun og samrmt etta strfum lgreglustjra. Hann var ekki binn a vera hr lengi egar hann hugi stofnun hersveitar eyjunum. tlaist hann til a allir verkfrir menn gengu eina lisveit, Herfylkingu Vestmannaeyja, af fsum og frjlsum vilja. Vri fengin me essu varnarsveit gegn rsum tlendinga, ef yrfti a halda og lgreglusveit til a halda uppi aga innanhras. Hersveitin tti a astoa og hjlpa til a halda uppi aga og reglu vertinni einkum og kauptinni, er fjldi manna safnaist til eyjanna.

A tlun Kohl skyldi samfelldur agi og jlfun koma eyjamnnum sjlfum a gagni atvinnu eirra, sjskn og teyjaskn, sem var innt af hendi samflagime samvinnu bnda. Helstu formennirnir Vestmannaeyjum uru flokkstjrar Herfylkingunni. Aalmarkmii me stofnun Herfylkingarinnar var samt a koma upp fullkomnu landvarnarlii hr, sem vri til taks ef vri rist.

tt Kohl a vsu muni ekki hafa tali a ttast yrfti eiginlega sjrningja, sem margir hr voru hrddir vi, mtti samt bast vi illdeilum og yfirgangi af hendi erlendra fiskimanna, sem oft voru nrgngulir fiskimium og spilltu veiarfrum manna. Me stofnun Herfylkingarinnar var og mia a v a reyna a stemma stigu vi hinum svaxandi drykkjuskap eyjunum, barslangri og stum manna. Skyldi og me auknu flagslyndi og samstrfum elfd snyrtimennska og httpri manna meal. Einn tturinn hr og var jlfun, er herfingarnar veittu sem rttir og lkamsikanir, sem mjg var nausynleg mnnum, er hlanir voru einhfum strfum.

tti Herfylkingin hlutverki a gegna skemmtunum og uppfrslu hinu opinbera lfi Eyjum. Kohl fkk egar fylgi helstu manna eyjanna til a koma fram formum snum og byrjai skmmu eftir komu sna a kenna mnnum vopnabur. Sslumaur skipai niur sveitir og vann a lijlfuninni af hinu mesta kappi. Einkennisbninga hfu menn ekki fyrst sta og ekki vopn nnur en trvopn. En r essu rttist von brar.

Kohl skrifai dnsku dmsmlastjrninni 1855 og sendijafnframt umskn og beini eyjaba til stjrnarinnarum a mega stofna herflokk (Militz) til varnar tlendingum, ef yrfti a halda. Einnig til a halda uppi aga og reglu eyjunum og a vinna gegn fengisblinu. Kveast eyjamenn ekki geta rist strri etta nema stjrnin samykki stofnun flokksins og lji li me v a senda hinga nausynleg strshld, eins og komist er a ori. Sslumaur lt auvita fylgja memli sn. Stjrnin tk mli upp og leitai umsagnar hermlaruneytisins. svari dmsmlaruneytisins danska hinga 19. ma 1855, segir a hermlaruneyti hafi upplst a bir og hru sem sjlf hafi ft vopnali, fi eigi vopn r vopnabri konungs nema gegn fullri greislu. Samt lagi runeyti svo fyrir a hermlaruneyti sendi til Vestmannaeyja eftir nnari tilvsun slenskustjrnardeildarinnar Kaupmannahfn 30 byssur me tilheyrandi skotfrum til Vestmannaeyja. Byssur essar komu san sumari 1856 r vopnabri Kaupmannahafnar (Arsenalet).

Kohl herti v brfi til Stiftamtsins 28. jl 1856 a f til vibtar fleiri byssur og fleiri hld, t.d. fimmkora handa yfirmnnum hersveitarinnar, bumbu og margt fleira, er sveitin gti ekki n veri. Stiftamtmaur lagi eindregi me v vi stjrnina a sinnt yri a fullu mlaleitan sslumanns. Me konungsrskuri 29. jl 1858 var kvei a 200 rkisdalir af 4000 rkisdala framlagi til vissra tgjalda skyldi veita til Vestmannaeyja til ess a vopnba herlii ar. essi sari vopnasending kom fr Kaupmannahfn september 1858. tti n Herfylkingin 60 ftgngulisbyssur, riffla me stingjum og nokkra kora og margs konar nnur hld, s.s. leurtskur. Herfylkingunni brust og gjafir fr einstkum mnnum, fnastng og silkifni og gaf sslumaur sjlfur msa muni.

ri 1857 var Herfylkingin komin fyllilega stofn. Voru samdar reglur fyrir hana og segir ar a aaltilgangurinn s a veita vinm og hrinda af sr rsum tlendinga og einnig til a hjlpa til a halda uppi reglu og aga hr. tarlegar reglur voru settar um reglusemi og stundvsi lismanna Herfylkingarinnar, en of langt ml a geta eirra hr.

Til glggvunar str og umfangi Herfylkingarinnar var hn skipu essum ri 1859: Yfirfylkingarstjra, sem var sslumaur sjlfur, Yfirlisforingja, Lisforingja, yfirflokksforingja, fnabera, tveimur bumbuslgurum, 5 drengjum og san voru fjrir herflokkar, hver eirra me remur deildum en5 menn voru hverri deild auk drengjasveitar me tveimur sj drengja deildum. Alls voru Herfylkingunni v ri 103 lismenn. Me hlisjn af mtingarskyldu hltur umfangi a hafa veri strkostlegt.

Eftir lt Kapteins Kohls 1860 var Herfylkingin starfrkt fram um nokkura ra skei, en af msum stum var fylkingin smm saman unnskipari, en af heimildum m ra a hn hefur enn veri vi li 1868, en lognast t af runum ar eftir.

hrifa Herfylkingarinnar gtti lengi hr Eyjum, reglusemi hafi strlagast og rttaikun jkst. Stofnun Herfylkingarinnar hleypti miklu fjri skemmtana- og flagslf hr. Skemmtisamkomur voru haldnar rlega Herjlfsdal, svo ekki eru r alveg njar af nlinni dalnum, en ar var helsta fingasvi Herfylkingarinnar,ar sem lismenn hennar fu msar rttir og uru fingar hennar ar e.t.v. til ess a skmmu sar ea 1874 var haldin fyrsta jhtin dalnum.

Heimildir:
Byggt a mestu r Sgu Vestmannaeyja, e. Sigfs M. Johnsen, Fjlsn Forlag, Reykjavk 1989, en einnigByggir og B, Reykjavk 1997 og vi gisdyr, e. Harald Gunason, Stofn Reykjavk 1991.

Glpur & Refsing

Hver er tilgangur refsinga ?

Tilgangurinn er margttur, fyrsta lagi a betra afbrotamanninn, ru lagi a refsa honum og rija lagi a senda rum skilabo og svona mtti e.t.v. hnta fleiru vi essa upptalningu.

A senda mann fangelsi til a betra hann hefur veri mjg umdeilt, svo ekki s meira sagt. Margir hafa sagt a fangelsum kynnist ungir afbrotamenn eim harsvruu og lri af eim. Fari san t og su raun tlrir afbrotamenn. Yfirvld hafa reynt a koma mts vi essar athugasemdir og fari msar leiir til a betra fanga.

Flestir telja arefsa beri eim sem brtur lgin, hann eigi a f refsingu vi hfi. arna er raun veri a skamma hann ea sl hendurnar honum. Ef ekur of hratt fru sekt. Ef stelur feru fangelsi. Ef mor er frami fer moringinn lengi fangelsi og sumum lndum er refsingin daui, auga fyrir auga ogtnn fyrir tnn.

Megintilgangur refsinga er auvita a senda rum skilabo um a ef eir brjti af sr fi eir refsingu og hefur etta rugglega flandi hrif. Menn brjta sur af sr vegna essa - Ea svo skyldi maur tla.

etta er hugavert umruefni tenglsum vi margt sem n er til umru jflaginu.


Ljsmengun

gr fr g austur fyrir fjall sumarhs Reykholti, Biskupstungum, sem er reyndar ekki frsgur frandi, en arna gafst mr tkifri a vira svolti fyrir mr stjrnuhimininn, enda heiskrt og stjrnubjart. a er alltaf gaman svona kvldum.

Af essu tilefni verur mr hugsa til ess a n eru a alast upp kynslir sem upplifa etta afar sjaldan, v borgarljsunum sjst ekki nema allra bjrtustu stjrnurnar og varla a. Stjrnuskoun er a vera forrttindi "upplstum" borgum ntmans.

a er alltof miki um a a veri er a lsa upp a rfu. Hver setti t.d. uppskjannabjarta ljsi hgra megin vi jveg 1 vi afleggjarann upp Blfjll? a er gott dmi um arfa ljsmengun. a virist ekki urfa nein leyfi til essarar mengunar !


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband